𝗦𝗮 𝗟𝗶𝗸𝗼𝗱 𝗻𝗴 𝗠𝗮𝗮𝗺𝗼𝗻𝗴 𝗠𝘂𝗸𝗵𝗮𝘿𝙞𝙜𝙢𝙖𝙖𝙣 𝙨𝙖 𝙡𝙤𝙤𝙗 𝙣𝙜 𝙩𝙖𝙝𝙖𝙣𝙖𝙣

Isinulat ni: Sebastian Ahlem Guzman

Digmaan sa loob ng tahanan

Ano ba! Huwag mong galawin ‘yan! Bakit mo ako inubusan ng ulam! Ang bagal mo, tingnan mo ’yong tao sa baba! Ito ang ilan sa mga linyang paulit-ulit na umaalingawngaw sa aking tainga at isipan tuwing may online class ako. Hindi ito mga linyang mula sa klase, kundi mula sa mismong tahanan—kung saan inaasahan sanang may kapanatagan. Sa bawat pasaring, naiiwan akong tulala, nauupos ang sigla ko, at napuputol ang koneksyon—hindi lang ng internet, kundi pati ng isip at damdamin. Hindi lahat ng tahanan ay tahimik. Minsan, ito mismo ang pinagmumulan ng digmaan.

Sabi ng iba, “Buti pa kayo, sa bahay lang nagkaklase.” Ngunit hindi nila alam na sa bawat bangayan sa paligid ay natatabunan ang tinig ng guro at ang diwa ng leksyon. Bawat sigaw ay tila yelong dumadampi sa aking batok—giniginaw ang puso ko’t unti-unting tumitigas ang kakayahan kong unawain pa ang aralin. Gusto ko sanang ipagsigawan na may klase ako, na gusto ko lang naman matuto—pero sino ba ang nakikinig? Batay sa sarbey ng Save the Children Philippines, higit sa 60% ng mga mag-aaral mula sa mahihirap na tahanan ang walang sapat na akses sa internet para sa online learning, habang 40% naman ang walang natatanggap na suporta mula sa kanilang pamilya sa kanilang pag-aaral. Sa ganitong kalagayan, ang ingay at kaguluhan sa loob ng tahanan ay hindi lamang simpleng istorbo—ito’y nagiging hadlang sa pagkatuto, isang tahimik ngunit tuluyang digmaan sa pagitan ng silid-aralan at tahanan.

Tahimik ngunit lumalaban

Tahimik ako sa kamera. Nakabukas ang iskrin, ngunit walang boses ang sigaw ng loob ko. Noong tinawag ako ng guro upang sumagot, buo sa isip ko ang kasagutan, ngunit isang pamilyar na sigaw mula sa kabilang kwarto ang pumunit sa aking konsentrasyon. “Bakit mo ako inubusan ng ulam?!” Ang sagot ko ay natabunan ng kaba at pagkalito. Minsan naiisip ko, mas mahirap atang mag-aral kapag hindi mo alam kung paano ipaliwanag ang nararamdaman mo—lalo na’t walang nakaaalam na may pinagdadaanan ka habang lahat ay nakatingin sa iyong maamong mukha.

Ang mukha ko, tila tahimik. Ang kilos ko, tila payapa. Ngunit sa loob ko, nagwawala ang pagod. Ayon sa ulat ng UNICEF Philippines, libu-libong kabataang Pilipino ang nahaharap sa matinding mental health at emotional distress habang nasa ilalim ng remote learning. Ngunit saan ba dapat magreklamo ang mga tulad kong tahimik lang kung minsan ay napapagod na? Hindi naman ako palasagot. Hindi rin ako palasumbat. Ngunit sana, isang araw, may makakita rin sa mga tahimik na humihingi ng tulong.

Ang katahimikan ay naging kasangkapan ko. Naging maskara ito upang maitago ang mga damdaming hindi kayang ipagsigawan. Ngunit habang tumatagal, unti-unti na rin itong nagiging kuta—hindi ng kapanatagan, kundi ng pagkakulong. Sa bawat “okay lang po ako,” unti-unting nawawala ang boses ko, at mas nagiging palamuti na lang ang aking presensya sa klase. Tila ba ang maamong mukha ko ay nagsisilbing takip sa kasalukuyang realidad ng marami sa aming mag-aaral: tahimik, pero halos hindi na makahinga.

Panawagan ng katahimikan

Sa bawat araw ng klase, dala ko hindi lang ang papel at bolpen kundi ang bigat ng tahanang hindi ko mapagkakatiwalaang tahimik. Sa tuwing nagsasalita ang guro, sumasabay ang kaluskos ng away sa kusina, ang paghahampas ng pinggan, o ang reklamo ng kapatid kong ayaw tumigil sa pag-iyak. Paano ko ipapaliwanag sa iba na mahirap magpokus kung bawat minuto ay tila pagsubok sa pagbalanse ng pagiging anak, mag-aaral, at tagapamagitan sa mga hindi pagkakaunawaan sa bahay? Hindi ito tungkol sa tamad o walang pakialam—ito ay tungkol sa isang batang pilit na nagtataguyod ng pangarap sa loob ng isang mundong hindi niya kontrolado. At sa kabila ng lahat, naririto pa rin ako—nakangiti, nakikinig, umaasang maririnig balang araw.

Nananatiling panawagan ang aking pananahimik. Hindi ito kahinaan, kundi patunay ng pagsusumikap. Hiling ko, hindi lang para sa sarili ko kundi para sa libo-libong kabataang tulad ko—na sana, sa likod ng bawat ngiting nakikita sa iskrin, ay may guro, magulang, at lipunang handang dumungaw, umunawa, at makinig. Dahil sa likod ng maamong mukha, may batang gustong matuto—kahit ang mundo niya ay hindi tahimik gaya ng inaakala ng iba.

SANGGUNIAN

Save the Children Philippines. (n.d.). Hidden Impacts of COVID-19. https://www.savethechildren.org.ph/our-work/our-stories/story/hidden-impacts-of-covid-19/?utm

UNICEF. (2020, August 26). COVID-19: Are children able to continue learning during school closures?. https://data.unicef.org/resources/remote-learning-reachability-factsheet/?utm